FOLWARK SZLACHECKI I CHŁOPI W

 

POLSCE XVI WIEKU

 
UBRANIE
Ubiór chłopski - drzeworyt z XVI w. Rodzaj posiadanej przez chłopów odzieży związany był z poziomem ich ogólnej zamożności. Można więc przyjąć, iż najlepiej ubrani pod względem jakości materiału byli kmiecie, a najgorzej ludzie luźni i komornicy. ( Wytłumaczenie tych pojęć na stronie : Podział ludności wsi ). Ogólnie strój chłopski charakteryzował się następującymi cechami :
  • Oszczędnym zużyciem materiału.
  • Prostym wykrojem - zdecydowanie mniej skomplikowanym niż stosowany w strojach szlacheckich .
  • Zastosowanym materiałem - najczęściej było to płótno lub wełna w kolorze naturalnym.

Część zamożnych chłopów posiadała odświętne ubrania wykonane z zagranicznych tkanin. Spotkać się można z częstym używaniem obuwia skórzanego. W inwentarzach ( spisach ) dobytku chłopskiego wymienione są liczne koszule. Analizując zagadnienie stroju chłopskiego ( i stroju w ogóle ) trzeba pamiętać o jego zregionalizowaniu - inaczej ubierali się np. Kozacy. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na wygląd stroju był również klimat. W źródłach ikonograficznych z XVI wieku widać stosowanie przez chłopów dawnego ubioru : koszuli przepasanej pasem i portek. Często pojawia się jednak kaftan i sukmana - sięgające połowy ud ubranie o szerokich rękawach z charakterystycznym kołnierzem wyciętym wokół szyi i przepasywane pasem ( zobacz drzeworyt obok ). Spodnie przeważnie zawsze były obcisłe. Chłopi nosili obuwie wykonane ze skóry ( wysokie buty ), chodaki, oraz buty wykonane z pilśni owczej. Chłopki i dzieci latem chodziły boso. Para butów w początkach XVI wieku kosztowała 10 groszy - porównaj to z płacami. Za nakrycie głowy służyły : kapelusz - filcowy z uniesionym rondem, lub pleciony słomiany, czapki wełniane, czapki przypominające rogatywki i inne. Ubranie kobiece najczęściej wykonane było z płótna w kolorze białym ( długie spódnice i obcisłe koszule ). Nakrycie głowy stanowiła chusta.
( Na ilustracji powyżej chłopski strój zapewne o bardziej odświętnym charakterze i należący do zamożnego mieszkańca wsi. Ten fragment drzeworytu pochodzi z pracy Jana z Koszyczek,
Rozmowy, które miał Salomon z Marchołtem, Kraków 1521 ).
Stroje chłopskie zobaczyć można przeglądając inne części tej witryny np.
Produkcję roślinną lub liczne drzeworyty w GALERII.

Do góry

FOLWARK SZLACHECKI Podstawowe wiadomości Geneza rozwoju Pracownicy folwarku
( strona główna ) Dwór szlachecki Zabudowania gospodarcze Hodowla zwierząt
Produkcja roślin Techniki uprawy i narzędzia Trójpolówka
Handel i transport Ceny i płace w XVI wieku Wybór źródeł
CHŁOPI W POLSCE XVI W. Podział ludności wsi Sytuacja prawna chłopów Obowiązki chłopów
( strona główna ) Mieszkanie Pożywienie Ubiór
  Reformacja a chłopi Bibliografia i linki Polska w XVI wieku
GALERIA DRZEWORYTÓW ( strona główna )    
Ó Autor Strony