FOLWARK SZLACHECKI I CHŁOPI W

 

POLSCE XVI WIEKU

 
TRÓJPOLÓWKA Produkcja zboża Łąki i pastwiska Technika uprawy i narzędzia
Produkcja innych roślin i ogrodnictwo
Trójpolówka W XVI wieku powszechnie obowiązującym sposobem uprawy ziemi była tzw. trójpolówka. Znana była już w średniowieczu, ale szerzej stosowano ją w czasach nowożytnych. Ze względu na układ pól ( zobacz ilustrację niżej ) musieli się do niej dostosować wszyscy gospodarze zarówno kmiecie jak i pan folwarku, ponieważ ich grunty były ze sobą pomieszane . Pola użytkowane przez chłopów i folwark dzielone były na trzy części ( stąd nazwa trójpolówka ). Trójpolowa uprawa ziemi polegała na obsiewaniu zbożem dwóch kawałków ziemi i ugorowaniu ( nie uprawianiu ) trzeciego. Pierwsze pole obsiewano zbożem ozimym, drugie pole zbożem jarym, trzecie stanowił ugór. Po trzech latach cały cykl się zamykał - każde pole przeszło przez trzy fazy uprawy. Było to do tego stopnia istotne, że szlachcic wydzierżawiając swój majątek czynił to zazwyczaj na trzy lata.
Od zasady trójpolowej próbowano w XVI wieku odchodzić. Grunta dzielono na większą ilość kawałków i uprawiano więcej roślin. Mogło się zdarzyć, że gospodarz ( pan folwarku ) likwidował ugór. Zyskiwał przez to powiększenie plonów, tyle że krótkotrwałe - ponieważ taka gospodarka ziemią powodowała jej wyjałowienie. Wielkość produkcji szybko się zmniejszała - oczywiście na lepszych glebach wolniej. Czasami starano się na ugorowanym polu uprawiać konopie i rzepę. Ogólnie mówiąc chłopi i szlachta dążyli w omawianym okresie do wykorzystania wszelkich nieużytków.
Zobacz
plan plan wsi Owieczki. Dobrze widać na nim rozplanowanie gruntów przy uprawie trójpolowej. Folwark szlachecki dysponował znacznymi terenami blisko centrum osady.
Do góry  

FOLWARK SZLACHECKI Podstawowe wiadomości Geneza rozwoju Pracownicy folwarku
( strona główna ) Dwór szlachecki Zabudowania gospodarcze Hodowla zwierząt
Produkcja roślin Techniki uprawy i narzędzia Trójpolówka
Handel i transport Ceny i płace w XVI wieku Wybór źródeł
CHŁOPI W POLSCE XVI W. Podział ludności wsi Sytuacja prawna chłopów Obowiązki chłopów
( strona główna ) Mieszkanie Pożywienie Ubiór
  Reformacja a chłopi Bibliografia i linki Polska w XVI wieku
GALERIA DRZEWORYTÓW ( strona główna )    
Ó Autor Strony