| PŁACE I CENY W XVI WIEKU | Problem cen i płac w XVI wieku |
| Aby zrozumieć jak opłacalna była produkcja rolnicza ( szczególnie zbóż ) w XVI wieku należy zapoznać się z podstawowymi wiadomościami o cenach i płacach w omawianym okresie. |
| TABELA I : CENY I PŁACE W XVI WIEKU. ( 1 ZŁ = 30 GROSZY ). | |||||
| PŁACE | CENY PRODUKTÓW ROLNYCH | ||||
| Funkcja | Okres | Płaca
/ za okres |
Data | Rodzaj
towaru i miara |
Cena |
| robotnik bez kwalifikacji |
pocz. XVI w. |
1,5 gr. / d. | Pocz. XVI w. | ćwiertnia 1 żyta | 10 gr. |
| robotnik
bez kwalifikacji |
kon. XVI w. | 3 gr. /
d. |
1540 -1550 | ćwiertnia żyta | 20 gr. |
| tragarz 2 | 1591 / Gdańsk | 4,5 gr. | 1590 | ćwiertnia żyta | 45 - 50 gr. |
| pasterz wołów | 1572 | 1 zł. 6gr. / r. | pocz. XVI w. | ćwiertnia
pszenicy |
12 - 13 gr. |
| dziewka folwarczna | 1525 | 1 zł 5 gr. / r. | kon. XVI w. | ćwiertnia pszenicy | ponad 50 gr. |
| cieśla okrętowy 3 | 1578 | 7,5 zł / m. | 1525 / Kraków | koń / sztuka | 270 gr. |
| dworka 4 | 1525 | 1 zł 15 gr./ r | 1550 / Kraków | koń / sztuka | 480 gr. |
| podstarości 4 | 1525 | 10 zł / r. | pocz. XVI w. | para butów | 10 gr. |
| pisarz 4 | 1525 | 2 zł / r. | 1590 | para butów | 20 gr. |
| właściciel folwarku 5 | 1560 - 1570 | 186 zł / r. |
1561 | wół roboczy | 100 gr. |
| kmieć 6 | 1560 - 1570 | 30 zł / r. | 1561 | gęś | 2 gr. |
| OZNACZENIA
: d - dzień, m - miesiąc, r - rok; kon. - koniec, pocz.
- początek 1 Ćwiertnia jednostka pomiaru masy - 133 -136 litrów lub 101 kg żyta. 2 Tragarz otrzymywał tę sumę za wniesienie 1 łaszta zboża ( około 2 ton ) na wysokość pierwszego piętra spichrza . 3 Cieśla okrętowy w Gdańsku. 4 Dworka - czyli przełożona żeńskiego personelu na folwarku. Podstarości i pisarz byli urzędnikami na większych folwarkach. Podane tutaj wynagrodzenia nie obejmują dodatkowych dochodów w postaci naturalnej ( np. zboże ) otrzymywanych od pracodawcy. 5 Mowa tutaj o przeciętnym szlachcicu, gospodarującym na około 3,5 łanowym majątku. Dochód netto. 6 Roczny szacunkowy dochód netto kmiecia z gospodarstwa jednołanowego. Dane za : Bogucka M., Gdańscy ludzie morza w XVI - XVIII w., Gdańsk 1984, s. 114; Ihnatowicz I., Mączak A., Zientara B., Żarnowski J., Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, Warszawa 1988, s. 253; Wyczański A., Wieś polskiego odrodzenia, Warszawa 1969, s. 67, 68; |
|||||
| Problem z cenami i płacami | Ceny i płace nawet na tym samym terenie mogły się znacznie różnić - nawet o kilkadziesiąt procent np. w Gdańsku płace w XVI wieku były zawsze wyższe ( do 15 % ). Dodatkowo w związku z tzw. rewolucją cen wszystkie towary w XVI wieku znacznie drożały. By zrozumieć jaką wartość miały określone kwoty płac trzeba je zawsze porównywać z cenami w tym samym rejonie państwa i w tym samym czasie. Takie postępowanie nie jest możliwe w każdym wypadku np. z powodu z braku źródeł. W tabeli powyżej zawarto pewne dane liczbowe, które mogą pomóc zdobyć rozeznanie odnośnie wartości pieniądza w XVI wieku. |
| Do góry |