 |
Zamieszczona obok mapa daje pewien obraz zasięgu spławu zboża rzekami Korony, a także podstawowe informacje o kształcie terytorialnym ziem polskich. Warto zwrócić uwagą, że tylko część największych rzek polskich była intensywnie eksploatowana ( Bug, Narew, Pilica a przede wszystkim Wisła ). Oczywiście inne rzeki pokazane na mapce także wykorzystywano do przewożenia towarów, tylko w mniejszym stopniu niż wyżej wymienione. Głównym okresem spławu były miesiące marzec - czerwiec ( uzyskiwano w nich największe ceny zbóż po zimie ), druga fala spławu miała miejsce w okresie wrzesień - listopad. W ciągu całego XVI wieku rosło znaczenie ziem położonych nad środkową i górną Wisłą np. Podlasia, Sandomierszczyzny. Stopniowo z kolei zmniejszała się liczba ziarna wywożonego z Mazowsza. Podkreślić trzeba znaczenie Bugu - rzeką tą spławiano z terenów Ukrainy do Gdańska 60 - 70 % zboża tam produkowanego i przeznaczonego na sprzedaż. Rzekami | ||||
Uzupełnienie
legendy :
· Nw. M. Korczyn -
czyli Nowe Miasto Korczyn. |
przewożono nie tylko zboże ale i całą
masę innych towarów jak np. : ołów do Gdańska z
okolic Olkusza, drewno, smołę, miód, wosk, potaż. W górę
rzeki transportowano bardzo często śledzie, korzenie,
drogie wyroby rzemieślnicze zakupywane przez szlachtę.
Bardzo różnie wyglądała kondycja poszczególnych ośrodków
handlowych zaznaczonych na mapce. Część z nich w XVI
wieku słabła ( Drohiczyn ), inne rosły w siłę ( np.
Warszawa ). Na mapce zaznaczono wyróżniające się ośrodki
handlu rzecznego, pobierania ceł, zarazem spełniające
rolę przystani i miejsc produkcji statków. Przy rzekach
często znajdowały się pojedyńcze pale do cumowania
statków rzecznych. Takie miejsca także należy nazywać
przystaniami. Oczywiście w żadnym wypadku nie dorównywały
one ośrodkom zaznaczonym wyżej np. Kazimierzowi
Dolnemu. Nie było w
nich licznych spichrzy, często tylko jeden drewniany,
niewielkich rozmiarów. Przystanie tego typu służyły
tylko do przeładunku towaru dowiezionego ze szlacheckich
dóbr przez chłopów, na statki. ( Więcej informacji o
tym zagadnieniu na stronie : Transport ). Bywało też tak, iż budowano w nich
szkuty ( rodzaj statku rzecznego ). W transporcie rzecznym dominowała głównie szlachta stopniowo wypierająca mieszczan. Fakt ten należy wiązać ze zwolnieniem szlachty z ceł ( więcej o przywilejach szlachty znajduje się na tej stronie ), posiadaniem przez tę grupę bezpłatnych pracowników ( chłopi pańszczyźniani ). Natomiast mieszczanie dominowali w przewozach śledzi w górę rzeki. ( Informacje o przewozach towarów rzekami i organizacji tej czynności znajdują się także na stronie : Handel i transport ). Można zobaczyć fragment księgi celnej z Warszawy, w której zapisywano cło płacone przy przewozie towarów w górę rzeki ( czyli w odwrotnym kierunku niż Gdańsk ). Wnikliwe spojrzenie na koniec linii tekstu ( ale jeszcze przed rubryką z prawej strony ) pokazuje nam, iż transportowano z Gdańska głównie łaszty śledzi. |
||||
| Do góry | |||||
